Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV. Daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

Midden in de nacht ging de telefoon en klonk er een zachte stem van onze zoon. Gefeliciteerd, zei hij tegen ons. En wij wisten wat dat ene woordje betekende, hoe slaperig we ook waren. Gefeliciteerd met een kleinzoon die we nooit meer verwacht hadden. We koesteren al veel langer twee zoons van onze dochter; hun namen Fedde en Sam hebben meer dan eens een rol gespeeld in mijn verhalen. En ze doen dat ook nog steeds in onze levens, want we zijn heel rijk met hen. Maar ze zijn inmiddels veertien en elf jaar oud en gaan steeds meer hun eigen weg.

Zo hoort het ook te gaan. Daarom hadden we bijna alle spullen om op te passen van de hand gedaan en kregen steeds meer het gevoel een andere fase van ons leven in te gaan. Maar in het leven gaat het nooit zoals je het gedacht had. Want midden in de zomer belde onze zoon uit Schotland om te vertellen dat hij vader zou worden. Dat was het mooiste moment van afgelopen jaar.

Ik kom eigenlijk nog steeds woorden tekort om dat moment te beschrijven. Ik heb het tot nu toe niet gedaan, er met geen woord over gerept. Gewoon omdat het nieuws te groot was om te bevatten. We hielden er om allerlei redenen rekening mee dat er nooit kinderen zouden komen in zijn relatie. Zo kan dat gaan in een mensenleven, zo leer je ook dat het bestaan niet maakbaar is en dat ieder menselijk leven een groot geschenk is.

We spraken er eigenlijk ook nooit over, twee kleinkinderen van onze dochter, dat is onze rijkdom, dat is ons gegeven. Als dan toch zomaar uit het niets op een mooie zomerdag in juli met een belletje uit Schotland alles anders wordt, dan ben je sprakeloos. Een wonder maakt je stil. Een wonder wil je behoeden en beschermen, diep in je hart. Daarom zweeg ik erover, als een verborgen schat, biddend dat de zwangerschap tot een goed einde mocht komen.

Als een zondagskind is onze kleinzoon geboren, op een datum met vaak het cijfer twee, met een naam die tot nadenken stemt en ook betekenis aan het leven geeft: Hugo. Toen ik hem voor de eerste keer zag huilde mijn hart van geluk en dankbaarheid.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 10. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV. Daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

Op Aswoensdag zat ik om negen uur in de ochtend in een lege kerk om het Evangelie van Matteüs te lezen, hardop, net als Psalm 51 over de tekorten die je belijdt tegenover God. Het was niet alleen een lege, maar ook een koude kerk. En toch werd het een stukje warmer, want even voor negen uur was er een tweede bidder die dit huis van God tot een bewoonde kerk maakte. Daar heb je niet veel mensen voor nodig om een kerk bewoond te krijgen: twee bidders tot de Eeuwige die in de Godslamp en het tabernakel natuurlijk altijd al aanwezig is.

Zo begon voor mij de tijd van veertig dagen naar Pasen toe: dat je slechts één andere bidder nodig hebt om warmte en verbondenheid te ervaren en die lege kerk weer een beetje bezield te maken. Toen ik thuiskwam, wachtte me op deze dag van de sterfelijkheid een bericht uit Appelscha, van een trouwe lezer van mijn columns. Ze heet Giny ten Brummelhuis en schreef over een onverwachte wending in haar leven, een drama dat zich op 4 november 1966 afspeelde na de geboorte van haar jongste zusje. Moeder overleed die dag op 39-jarige leeftijd aan de gevolgen van een longembolie.

Op de dag dat zij thuis zou komen na de bevalling, werd haar lichaam opgebaard in de aula van het ziekenhuis in Hengelo. Haar vader was nog maar 42 jaar; hij bleef achter met zeven kleine kinderen en voelde zich reddeloos verloren. Zelf was Giny de oudste dochter en toch nog pas zeven jaar oud, eigenlijk veel te jong om al voor haar broertjes en zusjes op de boerderij te kunnen zorgen.

We zijn nu zestig jaar verder, schrijft ze me. En ze is dankbaar dat ze leeft, dat ze een goed bestaan heeft gehad, met een lieve partner. Want, zo wil ze me meegeven, ook al is verdriet te groot voor een gezin en voor een dochter van zeven jaar, een mens kan een weg vinden om op te staan en betekenis te geven aan zijn of haar leven. Juist op Aswoensdag is dat een troostende boodschap, met dank aan haar moeder. Dochter Giny heeft altijd haar kracht gevoeld. Ook al was moeder niet meer op aarde, ze was er wel voor haar… in de hemel.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 9. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV. Daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

Soms is de werkelijkheid te groot en te verdrietig voor woorden. Maandag 2 februari mocht ik nog meemaken dat kerkhistoricus Peter Nissen mij trots en dankbaar vertelde over de kansen om op te staan na een herseninfarct. Hij had er zin in en deelde zijn ervaring dat het Pasen kan worden als het leven je uit handen is geslagen.

Leren loslaten, daar had hij het vooral over, de man die zo graag sprak en schreef over het gelovige leven van deze tijd en die er maanden over moest doen om weer te leren lopen, schrijven en spreken. Het had hem vooral geleerd dat het in het bestaan niet om prestaties gaat, maar om de unieke ervaring dat je vooral tot leven komt in de liefde van je naasten en van God. Als alles wegvalt in het bestaan, telt slechts de liefde van je vrouw, kinderen en kleinzoon. Als alles relatief wordt, gaat er niets boven de ervaring dat je bemind wordt door God, wie je ook bent en waar je ook vandaan komt.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, want je bent dan ook afhankelijk in alles, zoals het veters strikken en het nooit wennen aan een haperende hand. Dat vertelde Peter Nissen me allemaal in een gesprek naar aanleiding van een vastenboekje dat hij had geschreven over de leerschool van het loslaten. Daarin sprak hij ook over Maria van Magdala die bij het lege graf een tuinman zag en niet doorhad dat het de Verrezen Heer was. Want dat is Pasen volgens Peter Nissen: dat wij allemaal kunnen opstaan en als de tuinman uit het Paasverhaal tot leven kunnen komen en meer oog krijgen voor het kleine geluk, zoals een vogel die fluit en een glas koud water.

Hoe mooi kan zo’n verrijzenisverhaal van een kerkhistoricus zijn en hoe wreed is het dan ook dat juist hij nog geen 24 uur later getroffen wordt door een tweede herseninfarct, met fatale gevolgen. Tot groot verdriet van zijn vrouw en kinderen, tot ontsteltenis van velen in de christelijke wereld. Ik kan het ook nog niet bevatten en niets anders doen dan zijn vrouw en kinderen heel veel sterkte wensen en bidden dat Peter mag rusten in het eeuwige licht.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 8. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.