Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

In mijn tiende levensjaar mocht ik voor het eerst op voetbal bij RKVV Onze Gezellen, de vereniging die me altijd dierbaar is gebleven. Mijn vader was er elftalleider en had ooit de moed om de piepjonge Ruud Geels op te stellen in het eerste team. Mijn broer was daar altijd, mijn zussen speelden er softbal en handbal.

Zo’n vereniging was als een tweede huis. Daar kwam je thuis. Zelf was ik er trainer en begeleider van de jeugd en speelde meer dan 250 wedstrijden in het eerste team. Ze voetballen nog steeds op hetzelfde complex, op de grens tussen Santpoort en Haarlem Noord.

Als je daar ooit lid bent geweest, blijf je het voor je leven. Dat gaat nooit meer uit je ziel. Dus toen de spits van weleer me belde om te vertellen dat hij dood zou gaan, reisde ik af naar Wijhe, naar zijn ziekbed. Korte tijd later stierf hij en leidde ik de ceremonie bij zijn afscheid.

We hadden elkaar heel lang niet gezien, maar bleven altijd verbonden met elkaar. De verbindende schakel was de katholieke voetbalvereniging Onze Gezellen. Daar ben je voor je leven gevormd: ik leerde dat iedere speler van waarde is, ik ontdekte daar ook dat het niet om jezelf, maar altijd om de ander gaat en dat je met elkaar meer bereikt dan in je eentje. Als je dat mag ervaren, trekt die voetbalclub je hele leven met je mee, ook als je verhuisd bent en als je in Maartensdijk de wedstrijden van je kleinzoon fluit.

Onze Gezellen bestaat volgend jaar net als de KRO honderd jaar. En wat voor mijn club geldt, gaat ook op voor KRO. Als je daar ooit lid van bent geweest, blijf je dat voor het leven. Want onze omroep was en is ook als een tweede huis. Katholiek zijn betekent dan: dat je er bent voor je naaste, Christus kan herkennen in de ander en zo betekenis geeft aan je leven. Zo was en is de KRO als metgezel in je leven. Tot aan je sterfbed toe. Het laatste wat mijn vader las, was de gids van de KRO. Die lag naast zijn kussen. Zo is hij gestorven, met de gids naast hem. En zo kwam mijn vader thuis bij God. Daarom blijft de KRO altijd mijn tweede huis.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 47. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Reageren? mailbox@kromagazine.nl of Postbus 23200, 1202 ED Hilversum

Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

Zonder wortels kun je niet leven. De bomen niet, wij mensen ook niet. In de Keltische traditie mag je na 1 november geen wortels meer uit de grond trekken. Want de wortels hebben de helende kracht van de aarde nodig om weer aan te sterken. Met mensen is het net zo.

In deze donkere weken rest ons niets anders dan naar binnen te gaan, ons hart op te zoeken en daar in ons diepste innerlijk de wortels van ons leven te vinden. Daar leven zij die er niet meer zijn, vader of moeder, broer of zus, kind of kleinkind. Ze zijn de wortels van ons leven en ze leven verder als foto’s in ons hart. Die foto’s vragen of we even stilstaan: wat hebben we aan hen te danken, hoe leven ze verder in onze keuzes en waarin lijken we op deze foto’s?

Marinus van den Berg, geestelijk verzorger voor nu en altijd, gebruikte deze beeldspraak om in de maand november te gedenken en te herinneren. Zijn verhaal stond centraal op bijeenkomsten die over herdenken en rouwen gingen.

Ik was daarbij en luisterde naar mensen die nog in het donker verkeerden. Ze zagen helemaal geen foto. De rouw was te groot. En toch kregen juist zij vaak de vraag: hoe gaat het nu met je? Slecht, antwoordden ze. Het gesprek viel dan stil. Ook dat is de leegte van november: stilstaan in het donker, erkennen dat er even alleen maar duister is. Dat voelt eigenlijk best ongemakkelijk, zeiden anderen. Luisteren naar nabestaanden, dat is altijd ongemakkelijk, hield Marinus van den Berg ons voor.

Korte tijd later luisterde ik naar een vrouw waar het ook lang donker was. Ze droomde van kinderen. Maar die waren haar niet gegeven. Ze probeerde los te laten en werd daarbij geholpen door kinderen in haar klas. Ze werkte in het onderwijs en kreeg tijdens de rekenles de vraag: juf, heb je kinderen? Nee, was het antwoord. En ze vertelde dat er vrouwen zijn die kinderen willen en hen krijgen. Er zijn ook vrouwen die geen kinderen willen en hen toch krijgen. En er zijn vrouwen die heel graag kinderen willen, maar hen niet krijgen. Een kind stak zijn vinger op: waarom is dat dan, juf? Voordat ze wilde antwoorden, wist een kind het: dat weet alleen Onze Lieve Heer.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 46. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Reageren? mailbox@kromagazine.nl of Postbus 23200, 1202 ED Hilversum

Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

Als je niet beter weet, is het een mooi gebaar, meer niet. Maar als je de achtergronden kent, zie je dat alles samenvalt en dat er geen toeval bestaat. Zo gaat het vaak in het leven, zo ging het ook in de abdij van Egmond, die woensdag op de grens van oktober en november.

De hele dag hadden we in de koorbanken van de monniken gesproken over leven en dood, over troost en hoop. We hoorden de mooiste verhalen. Zo was er een vrouw die vertelde over sterven als een reis door het landschap van je bestaan. Mensen op de drempel van leven en dood zijn al ergens anders en beleven de weg van hun leven nog één keer opnieuw. Ze zijn al niet meer op een normale manier te benaderen maar moeten huilen in hun slaap. Dat is geen fysieke pijn waar een medicijn voor bestaat, maar een mentaal gevecht waar de stervende door heen moet om in vrede de laatste adem uit te kunnen blazen.

Ten diepste gaat dit verhaal over het ongemak met de dood. Leven met de dood went nooit. Ook niet voor de zoon die niet bij het sterfbed van zijn moeder kon zijn, omdat hij nog in detentie zat. Wat doe je dan om moeder toch nabij te zijn? De begeleiders wisten het niet, hadden het ongemakkelijk, maar volgden wel hun gevoel: ze deden er alles aan om de zoon toch bij moeder te krijgen. Het lukte. Hij sliep zelfs naast zijn moeder en was erbij toen ze de laatste adem uitblies.

Haar naam werd in de avond met de viering van Allerzielen in de abdijkerk genoemd, haar leven herdacht. De broeder van de abdij die de kaarsjes aanstak, had toen hulp nodig en plukte iemand van de eerste rij. Dat bleek de zoon van deze moeder te zijn. De broeder kende het verhaal niet. Maar mooier kon het niet zijn: de zoon die bij zijn moeder gewaakt had en nu weer vrij man is, mocht ook het kaarsje voor zijn moeder aansteken. Alsof het zo bedoeld was, alsof God via de broeder de zoon uit de banken geroepen had. Als je niet beter wist, was het een mooi gebaar. Maar als je de achtergronden kende, was de genade tastbaar, daar met Allerzielen in de abdijkerk.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 45. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Reageren? mailbox@kromagazine.nl of Postbus 23200, 1202 ED Hilversum