Column Leo Fijen: Judith

Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

Het blijft bijzonder dat organisaties of verenigingen met een idealistisch of visionair motto het een eeuw volhouden en hun droom al die decennia kunnen delen met honderdduizenden leden, kijkers en luisteraars en soms ook met een miljoenenpubliek.

Vaak wordt in naslagwerken of speciale uitgaven stilgestaan bij de bekende gezichten, stemmen en bestuurders. Zelden krijgen mensen een gezicht die bijna een halve eeuw het beste van zichzelf hebben gegeven, achter de schermen. Zij zijn het vooral die de katholieke identiteit van KRO en RKK een stem en een gezicht hebben gegeven.

Een van hen is Judith Holtackers. Zij staat voor de herkenbare eigenheid van een eeuw omroepgeschiedenis. Want die katholiciteit woonde in haar, net als de journalistiek. De beste medewerkers van onze omroep zijn goede schrijvers. Judith had een goede, vaardige, bevlogen, scherpe en ook kritische pen.

Als je goed kunt schrijven, kun je ook een verhaal voorbereiden of vormgeven op radio en televisie. Daarom vroeg ik haar in de jaren 90 van de vorige eeuw te komen werken bij Kruispunt. Daar maakte ze het me niet altijd makkelijk met haar kritische geest. Toch vonden we steeds samen een weg, ook in de verbondenheid met de katholieke traditie. Ze opereerde altijd achter de schermen, op twee markante momenten na.

Het eerste speelde zich af in 1999, rond de commotie met de collegedictaten van de destijds benoemde bisschop van Groningen, Willem Eijk. Samen hebben we toen de hele uitzending voorbereid. Judith deed het interview, met vragen die gesteld moesten worden. Dat was balanceren op een dun koord, ze deed dat voortreffelijk.

Een paar maanden later belde ik haar op een zaterdagavond in mei. Alle collega’s waren in de ban van het songfestival en niet bereikbaar. Judith was thuis. Ik vroeg haar of ze met een cameraploeg naar Enschede wilde gaan, want daar had die middag een vreselijke vuurwerkramp plaatsgevonden. Ga maar naar de ziekenhuizen, want daar is ook kardinaal Simonis, adviseerde ik haar.

De journaliste die altijd achter de schermen werkte en tot dan toe geen verslaggeverservaring had, deed het onmogelijke. Ze maakte een ontroerende reportage voor Kruispunt, door zeer veel mensen bekeken. Journalisten als Judith hebben de KRO gedragen naar die eeuw. Ze is 2 januari gestorven: dat ze mag rusten tot in de eeuwen der eeuwen bij God.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 3. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Reageren? mailbox@kromagazine.nl of Postbus 23200, 1202 ED Hilversum

Nick Schilder: ‘Het komt nu echt op mij aan’

In muziekprogramma ‘The headliner’ zoekt Nick Schilder vanaf deze week naar nieuw podiumtalent. De zanger zelf vaart een andere muzikale koers na zijn breuk met Simon. ‘Ik moet zo’n avond nu in mijn eentje dragen.’

De zoveelste talentenjacht. Waarom moest ‘The headliner’ er komen?

“In The voice vielen mensen op vanwege hun stem, maar om op alle podia te staan, heb je een sterke livereputatie nodig. De muziekwereld is meer gefragmenteerd dan ooit. Je hebt artiesten die groot zijn op TikTok, maar niet op Spotify. Sommigen worden heel veel gestreamd, maar niet op de radio gedraaid, of je hoort ze wel op de radio, maar ze treden niet op in het land. Live komt alles samen. Dan leg je echt verbinding met mensen. Live is belangrijker dan ooit, maar hoe kom je daar? Daar gaat The headliner over.”

Je bedacht het dus zelf?

“Ja, samen met mijn vrienden Typhoon en Kraantje Pappie. Jacqueline Govaert kwam er later bij. Met John de Mol hebben we minstens twintig nachtelijke brainstormsessies gehad. Het was echt een monnikenwerk, hoe zorg je dat het leuk en spannend is én dat we die livesensatie vinden die in 2026 bij de Vrienden van Amstel optreedt? Uiteindelijk hebben we iets bedacht met veel analogieën uit de muziekwereld. Als artiest kun je stijgen en dalen, het podium in The headliner kan dat ook. Als het publiek het fantastisch vindt, gaat het podium omhoog. Valt het tegen, dan zakt het. Niet alleen het publiek beoordeelt, we hebben ook een ronde laten bepalen door mensen uit de muziekwereld. Van een radiostation bijvoorbeeld, en een festivalbooker. Zij hebben aangegeven bij welke acts ze een langetermijncarrière voor zich zien. Zoals het er in de echte muziekwereld ook aan toegaat.”

En wat is jouw rol in het programma?

“Samen met Typhoon vorm ik een coachteam, net als Kraantje Pappie en Jacqueline Govaert samen. Dat gaat soms hard tegen hard, het Ajax-Feyenoordgevoel. Typhoon en ik willen natuurlijk dat onze mensen doorgaan. Dat een act die wij begeleiden uiteindelijk wint.”

Het hele artikel leest u in KRO Magazine 3. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Deborah Ligtenberg.

Column Leo Fijen: Nieuwjaarswens

Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

Soms gebeuren er dingen in je leven die je nooit meer vergeet. We waren met onze dorpskerk op reis, zoals we bijna ieder jaar doen.

We werden stil bij het leven van Titus Brandsma. We luisterden naar de midwinterhoornblazers in Denekamp die tot en met Driekoningen op straat en vanuit de kerktoren hun unieke klanken uitstoten om iedereen te wijzen op het Licht van deze wereld. We mediteerden in de vroege ochtend met de zusters van Denekamp om af te dalen in ieders hart en daar open te gaan voor de stem van God. Want altijd weer en zeker in dit net begonnen Heilig Jaar moet je hopen dat God je tegemoet komt.

Die uitdrukking had ik nooit gehoord. Maar de woorden blijven me bij sinds deze reis van begin november. Ze werden uitgesproken door de chauffeur van onze bus, een goedlachse Tukker die nieuwe collega’s aanneemt en hun de kneepjes van het vak bijbrengt. En tot die belangrijke details hoort dat je in de wintermaanden altijd een beetje weg moet blijven uit de berm. Want, zo vertelde deze chauffeur, in deze periode kun je daar zo wegzakken, de grip verliezen en in de modder blijven vastzitten.

Onze chauffeur wist dus van wanten en reed ons op woensdagavond naar een nieuwe bestemming, een restaurant voor het diner. Hij had de route van tevoren verkend en vertelde ons trots dat hij een bord aan de rechterkant moest passeren om bij het restaurant te komen. Maar hij wist niet dat dit bord inmiddels verplaatst was. Dus toen hij achteruit rijdend het bord aan de rechterkant wilde passeren, gebeurde zijn nachtmerrie: de bus zakte weg in een greppel, hing al scheef boven een sloot en had dringend hulp nodig.

Die kwam er, van automobilisten die stopten, boeren die hun tractor beschikbaar stelden en tenslotte een agrariër die de grootste machine van stal haalde om de bus uit de modder te trekken. We waren tenslotte in Twente waar buren elkaar helpen. Nabuurschap heet dat, en het gebeurt er echt. En de chauffeur? Die schaamde zich kapot en wist voor eens en voor altijd: het enige dat je dan nog kunt doen is hopen dat God je tegemoet komt.
En juist dat wens ik ieder van harte toe in het nieuwe jaar.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 2. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Reageren? mailbox@kromagazine.nl of Postbus 23200, 1202 ED Hilversum

Gert van ’t Hof: ‘Opnieuw vader worden was fantastisch’

Met de terugkeer van de Eredivisie komt ook Gert van ’t Hof weer elke zondagavond de huiskamer binnen. Als gezicht van Studio sport heeft hij geen doorsnee werkrooster. Zijn vrije uurtjes zijn voor de kinderen. ‘Sociale contacten schieten er soms bij in.’

Je bent dit jaar vijftig geworden. Heb je dat groots gevierd?

“Normaal vier ik mijn verjaardag nauwelijks, maar bij mijn vijftigste wilde ik toch even stilstaan. Ik heb een feest gegeven in onze tuin, voor een man of honderd. De slijter om de hoek deed de catering en de advocaat die in zijn vrije tijd graag plaatjes draait was de dj. De weergoden waren ons gunstig gezind. Het was echt een knalfeest.”

Is zo’n mijlpaal voor jou ook een moment om de balans van je leven op te maken?

“Dat had ik eerder al gedaan. Ruim vijf jaar geleden gingen mijn toenmalige vriendin en ik uit elkaar. We hebben dat heel liefdevol en op een goede manier gedaan. Onze twee kinderen onderschrijven dat ook. In die periode heb ik goed nagedacht en mezelf de grote levensvragen gesteld: ben ik gelukkig in mijn huidige situatie, wil ik iets veranderen in mijn leven? Ik kan nu concluderen dat ik daarin de juiste keuzes heb gemaakt. Ik heb ook heel bewust een nieuw huis gekocht in de buurt van het thuis dat ik heb verlaten. Dat was ideaal voor mijn opgroeiende kinderen en mijn ex en ik gaan goed met elkaar om. Ik vond daarna een nieuwe partner en ben drie jaar geleden opnieuw vader geworden.”

Hoe heb je dat ervaren?

“Ik zeg altijd twee dingen: ik raad iedereen een scheiding aan en ik raad iedereen aan om op iets latere leeftijd nog een keer vader te worden. Dat is echt fantastisch. Het grote voordeel van iets ouder zijn, is dat je wat verder bent in je carrière en in je persoonlijke ontwikkeling. Je bent minder met jezelf bezig, hebt wat meer rust.”

Zit je wel weer met die slapeloze nachten met zo’n kleintje…

“Dat is zo. Ik moet eerlijk zeggen dat mijn vriendin op dat gebied erg het voortouw heeft genomen, al is dat niet helemaal los te zien van mijn werk. Ik leid toch een beetje een horecabestaan: ik werk meestal in de avonden en in de weekends. Soms kom ik wel vier keer in de week pas in de nacht thuis.”

Het hele artikel leest u in KRO Magazine 2. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Ernest Marx

DigiGids: The Pitt en Maffe Monarchen

KRO Magazine zet in iedere editie de beste online kijktips op een rijtje, met soms ook nog een mooie podcast. Dit is de oogst van week 2:

Dramareeks in de geest van ER

Dertig jaar geleden brak Noah Wyle door met zijn rol van arts John Carter in de ziekenhuisserie ER. De Amerikaanse acteur trekt opnieuw de doktersjas aan in The Pitt. Dit nieuwe medische drama van producent John Wells, de oorspronkelijke showrunner van ER, speelt zich af op de hectische spoedeisende hulp van een ziekenhuis in Pittsburgh. Dokter Michael Robinavitch heeft de leiding over een team van jonge artsen die daar hun vuurdoop beleven. De vijftien afleveringen beslaan samen één dienst, die in realtime wordt getoond. De eerste twee afleveringen verschijnen op 10 januari op HBO Max, daarna volgt er wekelijks een nieuwe.

Achter het kunstwerk

Paul Rem en Cathelijne Blok maakten samen de podcastserie Maffe monarchen, met verrassende, amusante en tragische verhalen over excentrieke vorsten. Hun professionele expertise ligt echter op het gebied van de kunstgeschiedenis, en daarmee gaan ze aan de slag in hun nieuwe podcast Maffe meesterwerken. De afleveringen gaan niet over kunstenaars of hun schilderijen, maar vooral over de gewone mensen die staan afgebeeld op toonaangevende werken. Wie is bijvoorbeeld het meisje met de ballon op muurschilderingen van Banksy? En waarom glinsteren de ogen van de soldaat in de achtergrond van De Nachtwacht? Luister naar Maffe meesterwerken in de NPO Luister-app of via de bekende podcastplatforms.

Hoe was het in het Wilde Westen?

In de 19e eeuw maakten Amerikaanse pioniers, avonturiers, pelgrims en gelukszoekers de trek naar het Westen. Het was een hachelijke onderneming in een wetteloos gebied, vol ontberingen en bloedvergieten. In de zesdelige miniserie American primeval neemt scenarist Mark L. Smith, bekend van The Revenant, de kijker mee naar deze periode van het Wilde Westen. Het verhaal volgt Sara Rowell (Betty Gilpin), die met haar zoontje Dave westwaarts wil reizen en daarom een betrouwbare gids zoekt. Ze ontmoet Isaac (Taylor Kitsch), een man met een trauma die zegt haar wel te kunnen helpen. Vanaf 9 januari op Netflix.

Dit en meer leest u in KRO Magazine 2. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden. Een vraag? Mail naar digigids@kromagazine.nl.

Winfried Baijens: ‘Ik zoek niet meer naar bevestiging’

Na programma’s over Zeeland en Groningen verdiept Winfried Baijens zich in de nieuwe Andere Tijden-serie ‘Het stof daalt’ in de geschiedenis van Limburg en haar steenkoolmijnen. Daar leerde hij veel van. ‘Ik heb bewondering voor die oude mijnwerkers.’

Eerder maakte je series over Zeeland en Groningen, nu een over Limburg. Waarin zit daar het drama?

“De rode draad is dat deze provincies zich een wingewest voelden, zich niet gehoord voelden door Den Haag. In Limburg sloten de mijnen vanwege het gas uit Groningen, 70.000 mensen raakten hun baan kwijt. Er werden alternatieven beloofd, maar dat ging vaak niet om passend werd. Daar is veel frustratie over. Er ontstond grote werkloosheid en armoede. En mensen werden ziek, véél zieker dan werd erkend. De staat en de mijnbedrijven ontkenden lang dat stoflongen bestonden. Ze zeiden: ‘U heeft een ernstige vorm van bronchitis’ om maar geen compensaties te hoeven betalen. Veel mannen overleden. Ik heb bewondering gekregen voor die oude mijnwerkers. Het waren échte helden. Zij zorgden ervoor dat Nederland er warm bij zat en dat de wederopbouw in jaren 50 snel verliep. Met deze serie zetten we ze op het voetstuk dat ze verdienen.”

Waarom vind je het belangrijk om zulke verhalen te vertellen?

“Ik voel een soort noodzaak. Tussen mijn dertigste en veertigste heb ik veel programma’s gemaakt over – weliswaar prachtige – muziek en cultuur, maar ik miste op een gegeven moment echt de noodzaak. Ik wil dat er iets aan de hand is en dat wat ik doe effect heeft, dat er daarna iets gebeurt. Op goede dagen heb je dat bij de NOS wel. En ook met deze series lukte dat. De aarde beeft zette Den Haag weer even op scherp.”

Hoe ben je er na een week ‘Achtuurjournaal’ aan toe?

“Ik probeer als een monnik te leven, want het zijn zes lange dagen. Eerst sporten en dan vanaf de eerste online vergadering om negen uur alles lezen. Rond de middag ben ik op de redactie en beginnen we met het samenstellen. De kijkers hebben om acht uur ‘s avonds al zoveel nieuws gehoord en gezien, hoe kunnen we ze toch nog prikkelen en verrassen? Een leuke uitdaging. We proberen de laatste tijd verhalender te zijn in dit journaal. Dat past goed bij me; ik ben meer een verteller dan een nieuwslezer, denk ik. Daarom liggen die Andere tijden-series me ook zo goed. Ik leer er veel van. Over de inhoud, maar ook over hoe je een verhaal opbouwt. Dat helpt me weer bij de NOS.” 

Het hele artikel leest u in KRO Magazine 1. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Bram de Graaf

Column Leo Fijen: Zegen voor jou

Leo Fijen was tot november 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.

In kloosters en abdijen zijn de completen me het meest dierbaar. Omdat de dag wordt teruggegeven aan God en omdat de broeders of zusters buigen voor de Schepper van hemel en aarde en in nederigheid gezegend worden voor de nacht.

En die zegen wordt uitgedrukt met eeuwenoude tekens van gewijd water en heilige woorden. Die buiging, de besprenkeling en het verdwijnen in de donkere kloostergangen; het geeft zo goed weer wat de zegen ten diepste is. Zij schept en verandert de werkelijkheid, zij verbindt het dagelijkse verhaal van mensen met de stilte van de nacht. Zij maakt je in de intimiteit van het donker deelgenoot van de grotere wereld van God.

Zo geeft de zegen ook ruimte voor de nacht. En wat daar in de zegen na de completen gebeurt, dat geldt voor alle andere zegeningen in ons leven. Voor de maaltijd, voor het werk, voor een pelgrimage, voor een zieke naaste. De zegen is er namens God, altijd in het aangezicht van de naaste. Zo drukt de zegen ook goed uit dat geen mens zonder de ander kan leven en ook niet kan groeien zonder het aangezicht van de naaste en van God.

De zegen zegt zoveel over het wezen van ons geloof en onze zoektocht: waar je ook bent, wat je functie of levensgeschiedenis ook is, hoe oud of jong je ook bent, je bent een kind van God, een geliefd kind van God.

Laat je daarom zegenen en word weer dat kind van God. En voordat je de zegen van God over je laat neerdalen, doe wat ik ooit leerde in het klooster: toon je gebalde vuisten, laat al je verdriet en boosheid los door je handen te openen, draai je handen om, geef je lege handen aan God en sluit vrede en vriendschap door te bidden. Dan kan God je zegenen en word je als nieuw. En kan er gebeuren wat de zegen letterlijk betekent: groeikracht vermeerderen.

Ofwel dat je als nieuw mag worden en mag groeien als mens. Zeker in het heilig jaar. Want heiligen betekent niet anders dan je leven verbinden met de Heilige. En dat je ook in je tekorten en fouten je verbonden mag weten met God. Dit wens en bid ik ieder toe in het heilig jaar 2025.

Deze column van Leo Fijen staat in KRO Magazine 1. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Reageren? mailbox@kromagazine.nl of Postbus 23200, 1202 ED Hilversum

DigiGids: Juror #2 en Docs: Ik en jij

KRO Magazine zet in iedere editie de beste online kijktips op een rijtje, met soms ook nog een mooie podcast. Dit is de oogst van week 1:

Een maandje zonder alcohol?

De afgelopen jaren doen steeds meer mensen mee aan ‘dry january’, waarbij ze de hele maand januari geen alcohol drinken. In de documentaire Roes uit 2019 besluit filmmaker Leo de Boer ook een maand lang geen alcohol te consumeren. Samen met andere gezelligheidsdrinkers onderzoekt hij hoe moeilijk het is om de fles te laten staan en waarom we ondanks de gezondheidsrisico’s blijven drinken. Wat maakt alcohol zo verleidelijk, en waar ligt de grens tussen een gezelligheidsdrinker en een probleemdrinker? Het levert een eerlijke zoektocht naar hun relatie met drank op. Klik hier om de documentaire terug te kijken.

Docs: Ik en jij

Kunstenaar Tina Farifteh creëerde de installatie Ik en jij; een telefooncel waar mensen anoniem gevoelens en gedachten over het conflict tussen Israël en Palestina konden delen. Het doel was om een ‘uitgesteld gesprek’ mogelijk te maken over dit lastige onderwerp. Honderden mensen spraken iets in. Radiomaker Laura Stek bundelde hun stemmen voor een bijzondere aflevering van Docs, de podcast voor audiodocumentaires van de publieke omroep. Daarin combineert Stek de anonieme verhalen met de stem van Farifteh, die haar eigen gedachten en twijfels deelt. Luister deze aflevering en andere audiodocumentaires van Docs via nporadio1.nl/podcasts/docs of de bekende podcastplatforms.

Clint Eastwood kan het nog steeds

Clint Eastwood bewijst op zijn 94e dat hij nog altijd films kan maken die het kijken waard zijn. Rechtbankthriller Juror #2, alweer Eastwoods elfde film sinds zijn tachtigste verjaardag, duikt diep in morele kwesties over schuld en verantwoordelijkheid. Nicholas Hoult speelt Justin Kemp, een jurylid dat tot zijn schrik ontdekt dat hij mogelijk zelf betrokken is bij de rechtszaak waarover hij moet oordelen. Juror #2 is op een positieve manier ‘ouderwets’: Eastwood vertelt met weinig poespas een indringend verhaal dat kijkers aan het denken zet. Een waardige toevoeging aan zijn toch al indrukwekkend oeuvre. Nu te zien op HBO Max.

Dit en meer leest u in KRO Magazine 1. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden. Een vraag? Mail naar digigids@kromagazine.nl.

Antoine Bodar: ‘Zullen we elkaar geborgenheid bieden?’

Antoine Bodar, Nederlands bekendste priester, wordt tachtig jaar. Tussen Kerst en Oud & Nieuw blikt hij in De nacht van Bodar terug op zijn veelbewogen leven. Wat waren de schuilplaatsen in zijn bestaan en welke betekenis geeft hij aan Kerstmis?

Antoine Bodar is al een kwart eeuw thuis in Rome, een stad die hem toevlucht bood toen hij er in 1998, midden in een zware depressie, neerstreek. Hij woont sindsdien met zo’n twintig medebroeders in een priesterhuis, op een steenworp afstand van het beroemde Piazza Navona. Zijn kamer is licht en sober en biedt uitzicht op twee kerken: de Santa Maria della Pace en de Santa Maria dell’Anima, de kerk die bij het priesterhuis hoort. “Hier kan ik nadenken en schrijven. In dit huis, in deze kamer voel ik me geborgen.” Hij kende in zijn leven veel meer van die veilige havens, zowel letterlijk als figuurlijk. De grootste schuilplaats vindt hij, altijd, in de nabijheid van God.

Wat zijn uw vroegste herinneringen aan een schuilplaats?

“Mijn moeder was mijn eerste schuilplaats. Als kind was ik het liefst bij haar in de buurt. Niet dat ik bij haar op schoot kroop, of dat ze me knuffelde; in die tijd waren de meeste ouders niet zo fysiek met hun kinderen. Gewoonweg haar nabijheid gaf me een gevoel van veiligheid. Daarnaast was ik als jongetje misdienaar en was ik dus heel veel in de kerk te vinden. Het gebouw, de muziek, de wierook, de priester aan het altaar, ik vond het ongelooflijk indrukwekkend allemaal. Dat was toen al mijn wereld, daar voelde ik me thuis.”

Hoe was het toen u zich een periode helemaal niet meer zo thuis voelde in de kerk?

“Ik heb erg geleden onder het feit dat het mysterie van het geloof in Nederland met de vuilnisman werd meegegeven na het Tweede Vaticaans concilie (1962-1965, red.). Priesters werden presentatoren van een mooie show, waarin niet de eucharistie, maar mens en maatschappij centraal stonden. Voor mij verdween toen alle geborgenheid uit de liturgie. Maar hoe blij verrukt was ik, toen ik in de Kerstnacht van 1969 voor het eerst in de Abdij Sint-Benedictusberg in Vaals kwam. Daar viert men de liturgie van eeuwen, zij het in de moderne vorm. Dat vind ik prachtig: het sacrale, de heiligheid, het Gregoriaans. Sindsdien is de abdij een toevluchtsoord voor me, ik kom er minstens een keer per jaar.”

Het hele artikel leest u in KRO Magazine 51+52. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Kalien Blonden

Een plek om te schuilen

Een veilig heenkomen is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Sommigen leiden hun
leven op straat, anderen ontvluchten hun thuis vanwege oorlog. En dan heb je iemand
nodig die zich om je bekommert. Deze landgenoten zijn daar een voorbeeld van.

Eric van ’t Zelfde (51) uit Dream school zegde zijn topbaan op en bekommert zich nu om daklozen in Rotterdam.

“De polarisatie in de samenleving wordt steeds erger. Daarom wilde ik terug naar mijn roots: niet nog meer geld verdienen, maar dienen. Toen ik las dat ze bij de Pauluskerk in Rotterdam een sociaal werker zochten, heb ik gevraagd of ik een paar dagen mocht meelopen. Ik zag daklozen die gewond, bang, zwak en kwetsbaar waren. En ik zag werknemers en vrijwilligers die onvoorwaardelijk naar hen omkijken. Die zorgen dat ze kunnen douchen en droge kleren krijgen als ze na een koude nacht nat binnenkomen. Die met ze in gesprek gaan, kijken of diegene bereid is om afscheid te nemen van zijn verslaving. Hier moet ik zijn, dacht ik. In de Pauluskerk wordt niet óver, maar mét mensen die het moeilijk hebben gepraat. Pas als je dat doet, kan je goed beleid maken. Dat er veel moet veranderen, werd me bijvoorbeeld duidelijk toen hier een jonge jongen binnenkwam. Zijn ouders hadden hem op straat gezet, die avond zou hij voor het eerst buiten slapen. Eerst dronk hij rode wijn om zich te verdoven, na een paar weken rookte hij crack. Deze jongen heeft vijf instanties die op hem moeten letten, maar ze werken niet samen en mogen hun dossiers niet onderling delen. Ik wil niet toekijken hoe hij een langzame dood tegemoet gaat en probeer hem zo goed mogelijk te helpen. ‘Dit is cv-zelfmoord’, zeiden sommige mensen toen ze hoorden dat ik mijn topbaan had ingeruild voor deze functie. Het salaris is een stuk lager en ik heb inderdaad geen secretaresse meer die mijn lunch maakt, maar ik zie nu iedere dag het effect van mijn handelen. Toen ik van de week een man nieuwe kleding gaf, was hij zo dankbaar dat hij begon te huilen. Laten we het hoofd koel houden en het hart warm. Niet alleen met Kerstmis, maar het hele jaar.”

Ida Polster-Rood (32) en haar man Erik (43) stelden hun erf open voor Zenia, Julia en Veronika uit Oekraïne.

“Een paar maanden voordat we naar deze boerderij verhuisden, brak de oorlog in Oekraïne uit. De broer van Erik ving een vluchteling op en dat leek ons ook meteen een mooi idee. In het bijgebouwtje van de boerderij bouwden we een keukentje, badkamer en verwarming. Twee maanden later stonden Zenia, Julia en Veronika op de stoep, met hun vijf katten. Afspraken maakten we niet. Ik ga altijd uit van het goede in de mens en werd ook deze keer niet teleurgesteld. Van een taalbarrière is gelukkig geen sprake: Veronika kan goed Engels en ik spreek Russisch omdat ik in Oezbekistan geboren ben. Ook werken ze hard om Nederlands te leren. We helpen elkaar waar we kunnen. Erik en ik gaan mee naar de huisarts als dat nodig is, zij pakken de babyfoon als we een avondje weg zijn. Onze dochters van drie en een jaar oud weten niet beter dan dat Zenia, Julia en Veronika in hun levens zijn en gaan graag bij ze spelen of tv kijken. Ik zie ze al lang niet meer als vluchtelingen, maar als vrienden of familie. Ze zijn natuurlijk wel gevlucht. Veel delen ze niet over de oorlog in hun land maar als we samen een borrel drinken, komen de verhalen los. Dan laten ze met tranen in hun ogen foto’s zien van de stad waar ze ooit woonden. Veel mensen die Oekraïners thuis opvingen, zijn daar inmiddels mee gestopt. Dat begrijp ik als je in een klein huis woont en alles moet delen. Wij hebben het geluk dat we deze vrouwen de ruimte kunnen bieden om hun eigen leven te leiden. Hopelijk voelen ze zich hierdoor een beetje minder vluchteling en meer mens. Ze mogen zo lang blijven als ze willen.”

Het hele artikel leest u in KRO Magazine 51+52. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Elselien van Dieren

Back to top