Column Leo Fijen: Henri Nouwen
Leo Fijen was tot eind 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV. Daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.
Soms ben je de verloren zoon of dochter, dan weer de trouwe zoon of dochter, maar net zo goed de vader of de moeder. We hebben in ons leven op beslissende momenten verschillende rollen. Soms voel je je niet gezien in je trouw, dan weer ben je als een kind zo blij dat je thuis mag komen, soms ook mag je je vader of moeder voelen, ook als je dat niet in biologische zin bent. Ik leerde dit van Henri Nouwen, priester uit Nijkerk, carrière gemaakt aan Amerikaanse universiteiten, pas op de plek van zijn bestemming gekomen in een leven met mensen met grote beperkingen.
Ik was bij hem in Trosly, bij Parijs, toen hij zijn bekendste boek schreef, over de verloren zoon, de trouwe zoon en de vader. Zelf kon hij als celibatair priester geen vader zijn, maar werd dat wel in zijn zorg voor Adam, een mens met grote beperkingen.
In Toronto leefde Henri Nouwen in een gemeenschap iedere dag met Adam. Ik mocht dat met eigen ogen meemaken, in de dagen voor Kerstmis 1990. Henri Nouwen zat bij het eten aan de ene kant van Adam, ik aan de andere kant. Later schreef hij over Adam misschien wel zijn mooiste boek. En daarin gaf hij ons mee dat Adam zijn leraar was: de gewonde Adam legde de wonden van Henri Nouwen bloot en heelde die ook. Want voor het eerst in zijn leven voelde hij zich vader.
Sinds 1990 heb ik altijd het spoor van Henri Nouwen gevolgd, omdat het een weg is die me naar het geheim van het leven leidt. Het gaat in ons bestaan niet om de weg naar boven, maar om het pad naar beneden. We bejubelen de mensen aan de top, maar we leven van de weg naar beneden. Daar is het zo donker dat je eerder het licht ziet.
In 1993 en 1994 bezocht Henri Nouwen een gewond land, Oekraïne, nog maar net onafhankelijk. Hij waarschuwde toen al voor Rusland en zag Oekraïne als een medemens die gewond was en die onze liefde nodig heeft. Daar gaf hij woorden aan in een prachtig dagboek. Dertig jaar na zijn sterven verschijnt dat eindelijk in het Nederlands: de dode leeft voort en leert ons wat liefde is.
Reageren? Dat kan via mailbox@kromagazine.nl of Postbus 580, 1200 AN Hilversum