Column Leo Fijen: Franciscus
Leo Fijen was tot eind 2019 hoofdredacteur Levensbeschouwing bij KRO-NCRV. Daarna is hij deels met pensioen gegaan en zal hij als presentator aanblijven en adviezen geven aan de directie op het gebied van levensbeschouwing. In KRO Magazine schrijft hij wekelijks een column over zaken die hem opvallen of bezighouden.
Het is mijn favoriete vakantieplek en veel meer dan dat, Umbrië is de streek in Italië waar ik misschien wel het liefste ben, het is ook het thuisland van Franciscus van Assisi. We herdenken deze dagen zijn 800ste sterfdag.
Ik doe dat met een liefdesverklaring aan de plekken waar hij zijn ommekeer beleefde. Ooit was ik met franciscaan Loek Bosch bij de kluis van Franciscus, hoog in de bergen. Er was niets dan stilte en het ruisen van de bomen, met als toegift een prachtige vlinder op de hand van Loek Bosch. We hebben niets meer gezegd, ook niet toen we naar beneden gingen. Alsof we allebei wisten: in die vlinder was God heel dichtbij.
Het wonder van ons leven komt niet tot ons in de drukte en het lawaai, maar vooral in de stilte van de afzondering. Daar ontmoette Franciscus ook de melaatse, ver weg van de toeristische plekken in Assisi. Een kleine kapel naast een boerderij, een sleutel van een oude vrouw, daar stonden we en weer waren we stil. Alsof we getuige waren van de omarming van de melaatse. Juist daar waar pijn en lijden ons aankijken, is de gekruisigde Christus ons nabij. En juist daar worden ook onze wonden gezien en geheeld. Het wonder van ons bestaan komt ook tot ons in de ontmoeting met de mensen die lijden aan armoede.
Franciscus herkende dat in de ogen van de armoezaaier die om een aalmoes vroeg. Hij weigerde, had spijt, rende de arme achterna en koos voor een ander bestaan, ver weg van het jolige leven dat hij leidde.
De afgelopen jaren bleef ik het thuisland van de heilige opzoeken. En steeds was er de afzondering waar het mysterie tastbaar was. Anderhalve kilometer onder Assisi is een wonderschoon klooster dat luistert naar de naam van San Damiano. Daar sprak het kruis ooit tot de heilige: ga en herstel mijn kerk. Dat doet Franciscus tot op de dag vandaag. En ergens achter een vreselijk benzinestation staat een kleine kapel. Daar spraken de vogels tot hem. Als we acht eeuwen later recht willen doen aan Franciscus: zoek dan de stilte van de schepping, de nood van je naaste, de afzondering en de eenzaamheid van de zieke op en blijf je inzetten voor je kerk. Want daar is God nabij.
Reageren? Dat kan via mailbox@kromagazine.nl of Postbus 580, 1200 AN Hilversum