Interview Adelheid Roosen en Hugo Borst
In het vijfde seizoen van Roosen & Borst kijken Adelheid Roosen en Hugo Borst naar verlies, liefde en het levenseinde. Ze ontdekken dat verandering soms begint met een klein gebaar.
Waarom besloten jullie een vijfde seizoen te maken?
Adelheid: “Het onderwerp is nog lang niet uitgeput. Overal waar we komen, ontstaat een nieuw verhaal. Dat gebeurt gewoon, daar hoeven we niet naar te zoeken. Het leven levert het aan.”
Hugo: “En eerlijk gezegd hadden we ook nog wat af te ronden. We wilden terug naar mensen die we eerder ontmoetten. Hoe is het nu met hen, hun partners, de kinderen? Met wie er nog is en wie er niet meer is? Dat vind ik het mooie aan dit seizoen: we zien niet alleen het verlies, maar ook hoe het leven daarna gewoon doorgaat. Vandaar ook het feestje in de laatste aflevering.”
Jullie begonnen dit programma uit verontwaardiging over de staat van de ouderenzorg. Hoe is het nu met die emoties?
Hugo: “In 2016 schreven Carin Gaemers en ik het manifest Scherp op ouderenzorg. Dat ging erover dat te veel kwetsbare ouderen in verpleeghuizen structureel níet de zorg kregen die ze nodig hadden. Het was geen dik beleidsrapport, we vertelden het verhaal van mijn moeder. Zij dat in een tehuis dat volgens de inspectie slecht functioneerde. Dat manifest leverde uiteindelijk miljarden extra voor de ouderenzorg op. Een motie die door de hele Tweede Kamer werd gesteund. Inmiddels is dat extra geld weer teruggedraaid. Ik heb het gevoel dat we terug zijn bij de situatie van rond 2013-2015, met te weinig personeel en te weinig aandacht. Er is een enorme administratielast die ten koste gaat van de zorg.”
Adelheid: “Toch is het niet alleen maar somberheid. Er zijn doorlopend mensen op straat die Hugo en mij aanspreken. Door ons programma voelen ze dat ze niet alleen zijn, niet in hun eentje worstelen met hoe ze met zoiets moeten omgaan. Er zijn steeds meer kleinschalige initiatieven van mensen die een zorghuis starten waar wél tijd en ruimte is voor bewoners. Sinds 2020 is Anne-Mei The bijzonder hoogleraar Langdurige zorg en dementie aan de VU. Zij pleit ervoor om niet de ziekte, maar de mens zelf centraal te stellen. Dat vind ik heel hoopgevend.”
Wat nemen jullie zelf mee na acht jaar series maken over dementie en de dood?
Hugo: “Dat autonomie het allerbelangrijkste is. Ik heb gezien wat het met mensen doet als er niet naar ze geluisterd wordt. Voor mezelf weet ik inmiddels: als ik ooit alzheimer krijg, wil ik niet te lang doorleven. Dat klinkt misschien hard, maar het geeft me juist een vorm van rust. Ik heb mijn testament er ook op aangepast.”
Adelheid: “Ik neem vooral mee dat het niet gaat om grote gebaren, maar om de werkelijke uitreiking naar de ander. Dat je zegt: ‘Ik zie jou, in je hele zijn, met alle pijn en eenzaamheid die op dit moment overweldigend is.’ In dat kleine gebaar van de ander begrijpen, smelt eigenlijk de wanhoop en het alleen zijn.”