Column Hella van der Wijst

Eilandgevoel

27 juli 2010 - Bent u bekend met het fenomeen ‘eilandgevoel’? Zo’n gevoel van even weg zijn van de ware wereld; wandelen of fietsen zonder begin- of eindpunt, enkel om onderweg te zijn.

Het gevoel dat je direct overvalt als de boot de haven verlaat om koers te zetten naar een nieuwe bestemming. Als zeiler beleef ik dat gevoel altijd maximaal. Het is tegelijk afscheid nemen én vooruitkijken: een mengeling van weemoed en verwachting. Het is moeilijk tegelijk vooruit, achteruit en in het moment zelf te kijken.

De vader van een zwaar gehandicapte zoon vertelde me eens hoe hij het leven ziet als een wiel van kaarsen. Met voor elke dag dat je leeft, een kaars die brandt. Als je achteromkijkt naar de kaars die al is gedoofd, zie je niet de kaars voor je die licht geeft. Als je verder vooruitkijkt, naar de kaars die nog aangestoken moet worden, zie je ook niet de kaars die op dat moment voor je brandt. Het ontroerde mij hoe hij in zijn ingewikkelde situatie zo met de dag heeft leren leven.

De kunst van leven is niet vertrekken of aankomen, maar juist onderweg zijn. Dit schiet me te binnen als ik met mijn wandelgast Teuntje Klinkenberg op de boot naar Terschelling stap. Met een dergelijk ingewikkeld familieverleden, zoals beschreven in haar boek De methode Coué, zal het haar veel moeite kosten om het beeld van de uitgedoofde kaars los te laten. En in haar gevecht tegen borstkanker zal ze ongetwijfeld willen spieken hoeveel kaarsen er nog komen.

Als de veerboot de kade vaarwel zegt, neem ik deze grote, sterke vrouw in me op. Haar pretoogjes vertalen het moois dat wij gaan zien op haar lievelingseiland. Maar in de diepte daaronder liggen ook de minder mooie momenten die ze daar heeft gekend. In de gelijkmatige golven die een slinger maken achter de boot, wordt de waan van de dag afgevoerd. Als je loslaat, kom je pas echt aan op een eiland: dat is het eilandgevoel, het ultieme vakantiegevoel: even los zijn.

Het opschrijven van haar familiegeschiedenis en haar strijd tegen borstkanker hebben Teuntje geholpen om verleden en toekomst niet constant als een ballast mee te slepen. Waardoor ze nu licht als een veertje mij door ‘haar’ duinen leidt. De begrenzing van het eiland, de begrenzing van het moment maakt vrij in plaats van gevangen. Het kaarsje van die dag brandt voor Teuntje en ze ziet het!